अग्रि-क्लिनिक्स आणि अग्रि-बिझनेस सेंटर योजना
योजना तपशील
कृषी आणि शेतकरी कल्याण मंत्रालयाने २००२ मध्ये अग्रि-क्लिनिक्स आणि अग्रि-बिझनेस सेंटर (AC&ABC) योजना सुरू केली. या योजनेचा उद्देश कृषी विकास आहे, ज्यात सार्वजनिक विस्तार सेवांसाठी शेतकऱ्यांना मार्गदर्शन, तज्ज्ञ सल्ला आणि इतर सेवा प्रदान केल्या जातात. हे मार्गदर्शन शुल्कावर किंवा मोफत दिले जाते, शेतकऱ्यांच्या स्थानिक गरजांनुसार व त्यांना परवडणारे असते. या योजनेने बेरोजगार कृषी पदवीधर, डिप्लोमा धारक, कृषी विषयातील इंटरमीडिएट व जैवविज्ञान पदवीधरांसाठी आत्मनिर्भर रोजगाराच्या संधी निर्माण केल्या आहेत.
NABARD (नॅशनल बँक फॉर अर्बन रुरल डेव्हलपमेंट) या योजनेसाठी सबसिडी वितरण एजन्सी म्हणून कार्य करत आहे.
नवीन प्रारंभ प्रशिक्षण
सरकार कृषी किंवा कृषीसंबंधित विषयांमध्ये पदवी घेणाऱ्यांना प्रारंभ प्रशिक्षण देखील देत आहे. यामध्ये बागायती, रेशीमपालन, पशुवैद्यकीय शास्त्र, वनीकरण, दूध उत्पादन, कुक्कुटपालन, मत्स्यपालन इत्यादी क्षेत्रांचा समावेश आहे. जे प्रशिक्षण पूर्ण करतात, ते विशेष प्रारंभिक कर्जासाठी अर्ज करू शकतात.
फायदे
1. अग्रि-क्लिनिक्स
अग्रि-क्लिनिक्स शेतकऱ्यांना उत्पादन वाढवण्यासाठी व त्यांचे उत्पन्न वाढवण्यासाठी तज्ञ सल्ला व सेवा प्रदान करतात. ह्या क्लिनिक्सद्वारे शेतकऱ्यांना खालील क्षेत्रांमध्ये मदत केली जाते:
मातीचे आरोग्य
पिकांची लागवडीची पद्धती
पिकांचे संरक्षण
पिकांची विमा योजना
पशुवैद्यकीय सेवा व चारा व्यवस्थापन
बाजारातील पिकांच्या किमती
2. अग्रि-बिझनेस सेंटर
अग्रि-बिझनेस सेंटर हे प्रशिक्षीत कृषी तज्ञांद्वारे स्थापन केलेले व्यावसायिक युनिट्स आहेत. यामध्ये शेत यंत्रसामग्रींची देखभाल, कस्टम हायरींग, कृषी साहित्याची विक्री, पोस्ट हार्वेस्ट व्यवस्थापन व इतर कृषी सेवा यांचा समावेश असतो. ह्या युनिट्सचे उद्दीष्ट उत्पन्न निर्माण करणे व शेतकऱ्यांना उद्योजकता विकासासाठी संधी देणे आहे.
योजना अंतर्गत प्रकल्प क्रियाकलाप
विस्तार सल्लागार सेवा
माती आणि पाणी गुणवत्ता परीक्षण प्रयोगशाळा
कीटक नियंत्रण आणि निदान सेवा
कृषी यंत्रसामग्री व सूक्ष्म सिंचन प्रणालींची देखभाल आणि भाड्याने सेवा
बीज प्रक्रिया युनिट्स
वर्मीकल्चर युनिट्स आणि जैविक खाद्य उत्पादन
पशुवैद्यकीय सेवा आणि गोड आंतरजाल किओस्क्स
सूचना तंत्रज्ञान किओस्क्स
अर्हता
अर्जदाराची वयोमर्यादा १८ ते ६० वर्षे दरम्यान असावी. अर्जदाराची शैक्षणिक पात्रता खालील प्रमाणे असावी:
कृषी व संबंधित विषयांतील पदवी (SAUs/ ICAR/ UGC प्रमाणित)
कृषी व संबंधित विषयातील डिप्लोमा (किमान ५०% गुणांसह)
बायोलॉजिकल सायन्स पदवीधर, कृषी व संबंधित विषयातील पीजी केल्यास
कृषी आणि संबंधित विषयांच्या अभ्यासक्रमात ६०% पेक्षा जास्त माहिती असलेले UGC प्रमाणित कोर्सेस
निर्देशित केलेले वगळलेले अर्जदार
निवृत्त कर्मचारी ज्यांना निवृत्ती वेतन मिळते, त्यांना या योजनेसाठी सबसिडी मिळणार नाही. मात्र, ते प्रशिक्षण घेऊन स्वयं-निर्मित प्रकल्प सुरू करू शकतात.
अर्ज प्रक्रिया
स्टेप १: अधिकृत वेबसाइटवर जा
स्टेप २: आवश्यक माहिती भरा आणि कागदपत्रे अपलोड करा
स्टेप ३: “सबमिट” करा आणि अर्ज प्रक्रिया पूर्ण करा
अर्जदार वेबसाइटवर जाऊन आपला अर्ज स्थिती पाहू शकतात.
आवश्यक कागदपत्रे
अर्जदाराचे आधार क्रमांक
ईमेल आयडी
शैक्षणिक पात्रता प्रमाणपत्र
बँक खात्याचे तपशील
अर्जदाराचा फोटो
आधार मिळाल्यापूर्वी, अर्जदार खालील कागदपत्रांच्या आधारे योजनेचा लाभ घेऊ शकतात:
आधार नामांकन ID स्लिप, मतदार ओळखपत्र, पॅन कार्ड, पासपोर्ट, रेशन कार्ड इत्यादी