प्रति थेंब अधिक पीक योजना म्हणजे काय?
प्रति थेंब अधिक पीक हा सूक्ष्म सिंचनाला प्रोत्साहन देणारा कार्यक्रम आहे. या माध्यमातून पाण्याचा अधिक कार्यक्षम वापर करून शेतीची उत्पादकता वाढवणे हा मुख्य उद्देश आहे. केंद्र सरकारच्या माहितीनुसार, PDMC अंतर्गत जुलै 2026 पर्यंत देशभरात 115 लाख हेक्टरपेक्षा अधिक क्षेत्र सूक्ष्म सिंचनाखाली आणले गेले आहे. 2022-23 पासून PDMCची अंमलबजावणी राष्ट्रीय कृषी विकास योजनेच्या चौकटीत केली जात आहे. Prati Themb Adhik Pik Yojana
महाराष्ट्रातील MahaDBT पोर्टलवर ही योजना “प्रधानमंत्री कृषी सिंचन योजना – प्रति थेंब अधिक पीक (सूक्ष्म सिंचन घटक)” या नावाने उपलब्ध आहे.
सूक्ष्म सिंचनासाठी किती अनुदान मिळते?
महाराष्ट्राच्या MahaDBT योजनेच्या सध्याच्या माहितीनुसार:
- अल्प व अत्यल्प भूधारक शेतकरी – 55%
- इतर शेतकरी – 45%
लाभाची कमाल क्षेत्र मर्यादा 5 हेक्टरपर्यंत असल्याचे MahaDBT वर नमूद आहे.
SC/ST शेतकऱ्यांसाठी 90% पर्यंत लाभ
2026-27 मध्ये नांदेड जिल्ह्याच्या अधिकृत सूचनेनुसार, SC/ST पात्र शेतकऱ्यांना PDMCच्या अनुदानासोबत पूरक राज्य योजनांमधून अतिरिक्त मदत मिळून 90% पर्यंत अनुदान उपलब्ध होऊ शकते. त्या सूचनेत SC पात्र शेतकऱ्यांसाठी उर्वरित 10% आणि ST पात्र शेतकऱ्यांसाठी 15% पूरक लाभाशी संबंधित तरतुदी स्पष्ट केली आहे.
महत्त्वाचे: 90% लाभ हा पात्रता, संबंधित जिल्हा, पूरक योजना आणि त्या वेळच्या शासकीय तरतुदींवर अवलंबून आहे. त्यामुळे ब्लॉगमध्ये तो सर्व शेतकऱ्यांसाठी हमखास उपलब्ध आहे असे लिहू नका. Prati Themb Adhik Pik Yojana
11. योजनेअंतर्गत कोणते साधन?
तुम्ही दिलेल्या पोस्टमधील items blogमध्ये वापरू शकता:
ठिबक सिंचन
पिकाच्या मुळाजवळ नियंत्रित प्रमाणात पाणी देण्याची पद्धत.
तुषार सिंचन
पावसासारख्या स्वरूपात पाण्याचे वितरण करणारी सिंचन पद्धत.
मायक्रो स्प्रिंकलर
विशिष्ट पिके आणि क्षेत्रासाठी कमी प्रमाणात नियंत्रित पाण्याचा वापर.
मिनी स्प्रिंकलर
लहान क्षेत्र किंवा विशिष्ट पिकांच्या सिंचनासाठी वापरता येणारी पद्धत.
रेनगन
मोठ्या क्षेत्रावर sprinkler-type पद्धतीने पाणी देण्यासाठी वापरले जाणारे उपकरण.
MahaDBTच्या योजनेच्या वर्णनात ठिबक आणि तुषार सिंचनाचे स्पष्टीकरण दिलेले आहे.
12. पात्रता
अधिकृत MahaDBT माहितीनुसार आवश्यक बाबींमध्ये:
- आधार कार्ड
- 7/12 प्रमाणपत्र
- 8-A प्रमाणपत्र
- SC/ST असल्यास जात प्रमाणपत्र
- विद्युत पंपासाठी कायमस्वरूपी वीज जोडणी
- ताज्या वीज बिलाची प्रत
- अधिकृत विक्रेता/व्यवस्थेतून सूक्ष्म सिंचन संच
- 5 हेक्टरपर्यंत क्षेत्र मर्यादा
अशा अटींचा समावेश आहे.
13. कागदपत्रे
आवश्यक कागदपत्रांची Checklist
☑ आधार कार्ड
☑ 7/12 उतारा
☑ 8-A उतारा
☑ जात प्रमाणपत्र — लागू असल्यास
☑ वीज बिल
☑ बँक/DBT संबंधित माहिती
☑ पूर्वसंमती पत्र — लागू असल्यास
☑ सिंचन संचाचे बिल — खरेदीनंतरMahaDBTवर योजनेसाठी 7/12, 8-A, वीज बिल, खरेदी बिल आणि पूर्वसंमती पत्र यांचा उल्लेख आहे.
14. MahaDBT अर्ज प्रक्रिया
Step 1
MahaDBT Farmer Portal वर जा.
Step 2
Farmer Login/Registration करा.
Step 3
कृषी विभागातील योजना निवडा.
Step 4
प्रधानमंत्री कृषी सिंचन योजना – प्रति थेंब अधिक पीक (सूक्ष्म सिंचन घटक) निवडा.
Step 5
तुमची जमीन, पिके आणि आवश्यक माहिती भरा.
Step 6
लागू कागदपत्रे पूर्ण करा.
Step 7
अर्ज submit करून status तपासा.
MahaDBT पोर्टलवर सध्या 2025-26 पासून “प्रथम अर्ज करणा-यास प्रथम प्राधान्य” पद्धत वापरली जात असल्याची सूचना आहे; तसेच application status, lottery list, fund-disbursed beneficiary list आणि timestamp report यांची सुविधा उपलब्ध आहे.
15. विशेष 2026-27 SEO Section
हा section तुमच्या ब्लॉगसाठी चांगला traffic magnet ठरू शकतो:
2026-27 मध्ये SC/ST शेतकऱ्यांसाठी विशेष सिंचन अनुदान
2026-27 मध्ये काही जिल्ह्यांमध्ये SC/ST शेतकऱ्यांसाठी सूक्ष्म सिंचनासाठी विशेष मोहिमा राबवण्यात आल्या आहेत. नांदेड जिल्ह्याच्या 25 सप्टेंबर 2026 च्या अधिकृत प्रसिद्धीपत्रकानुसार 15 सप्टेंबर ते 15 ऑक्टोबर 2026 या कालावधीत विशेष मोहीम राबवली जात आहे आणि पात्र SC/ST शेतकऱ्यांना पूरक योजनांसह 90% पर्यंत अनुदान मिळण्याची शक्यता आहे.
तुमच्या जिल्ह्यातील तारीख आणि निधीस्थिती वेगळी असू शकते, त्यामुळे संबंधित जिल्हा कृषी विभाग किंवा MahaDBT portal तपासणे आवश्यक आहे.
16. FAQ
प्रति थेंब अधिक पीक योजना काय आहे?
सूक्ष्म सिंचनाद्वारे पाण्याचा कार्यक्षम वापर आणि शेतीची उत्पादकता वाढवण्यासाठी राबवली जाणारी योजना आहे.
प्रति थेंब अधिक पीक योजनेत किती अनुदान मिळते?
महाराष्ट्रातील MahaDBT माहितीनुसार अल्प व अत्यल्प भूधारकांना 55% आणि इतर शेतकऱ्यांना 45% अनुदान आहे. पात्र SC/ST शेतकऱ्यांना पूरक योजनांमुळे काही परिस्थितीत 90% पर्यंत लाभ मिळू शकतो.
ठिबक सिंचनासाठी अनुदान मिळते का?
हो. योजना सूक्ष्म सिंचन घटकांतर्गत ठिबक सिंचनाचा समावेश करते.
अर्ज कुठे करायचा?
MahaDBT Farmer Portal वर online अर्ज करावा.
किती क्षेत्रासाठी लाभ मिळतो?
MahaDBT माहितीनुसार 5 हेक्टरपर्यंत लाभ दिला जातो.
SC/ST शेतकऱ्यांना 90% अनुदान सर्व महाराष्ट्रात मिळते का?
90% हा सर्व शेतकऱ्यांसाठी किंवा सर्व परिस्थितीत लागू होणारा एकच सामान्य दर मानू नये. 2026-27 मध्ये नांदेडच्या अधिकृत सूचनेत पात्र SC/ST शेतकऱ्यांसाठी पूरक योजनांसह 90% पर्यंत लाभ स्पष्ट केला आहे; जिल्हानिहाय अटी तपासणे आवश्यक आहे.
17. Official Sources Section
Articleच्या शेवटी हे नक्की द्या:
अधिकृत स्रोत
MahaDBT Farmer Portal – Per Drop More Crop (Micro-Irrigation Component)
महाराष्ट्र कृषी विभाग
जिल्हा माहिती कार्यालय, नांदेड – 2026-27 विशेष मोहीम
हा section तुमच्या trustworthiness साठी महत्त्वाचा आहे.