MSRTC NCMC Card Apply: एसटी प्रवासासाठी आता हवे ‘स्मार्ट’ कार्ड; जाणून घ्या अर्ज करण्याची संपूर्ण प्रक्रिया!
शेवटचे अपडेट: सप्टेंबर २०२६
महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळाने (MSRTC) प्रवाशांसाठी, विशेषतः प्रवास सवलतींचा लाभ घेणाऱ्यांसाठी ‘नॅशनल कॉमन मोबिलिटी कार्ड’ (NCMC) अनिवार्य केले आहे. भारत सरकारच्या ‘One Nation, One Card’ उपक्रमांतर्गत एसटीचा प्रवास आता अधिक वेगवान, पारदर्शक आणि कॅशलेस झाला आहे.
खिशात सुट्टे पैसे ठेवण्याची किंवा वारंवार कागदी ओळखपत्र सोबत बाळगण्याची कटकट आता कायमची संपली आहे.
MSRTC NCMC कार्ड म्हणजे काय?
MSRTC NCMC कार्ड हे RuPay आधारित कॉन्टॅक्टलेस प्रीपेड स्मार्ट कार्ड आहे. हे कार्ड प्रवासी भाडे डिजिटल पद्धतीने भरण्यासाठी आणि शासकीय सवलती थेट तिकीट प्रणालीशी जोडण्यासाठी कार्य करते.
NCMC कार्डचा वापर कुठे करता येतो?
एसटी बसेस (MSRTC): सर्व साध्या, निमआराम, शिवशाही व वातानुकूलित बसेस.
मेट्रो रेल नेटवर्क: मुंबई मेट्रो, पुणे मेट्रो, नागपूर मेट्रो व देशभरातील इतर मेट्रो मार्ग.
स्थानिक सिटी बस सेवा: BEST (मुंबई), PMPML (पुणे) व इतर महापालिका परिवहन बसेस.
इतर सुविधा: महामार्ग टोल प्लाझा, स्मार्ट पार्किंग आणि RuPay POS रिटेल काउंर्टस.
हे कार्ड कोणासाठी अनिवार्य आहे?
एसटी महामंडळाकडून दिल्या जाणाऱ्या ३० हून अधिक प्रवास सवलतींसाठी हे कार्ड आता बंधनकारक आहे. फक्त भौतिक कागदपत्रे दाखवून सवलतीचे तिकीट मिळणे बंद झाले आहे.
| प्रवासी प्रवर्ग | योजना / सवलत प्रकार | मिळणारा लाभ |
| ज्येष्ठ नागरिक (७५ वर्षांवरील) | अमृत ज्येष्ठ नागरिक योजना | १००% मोफत प्रवास |
| ज्येष्ठ नागरिक (६५ ते ७४ वर्षे) | ज्येष्ठ नागरिक सवलत योजना | ५०% भाडे सवलत |
| महिला प्रवासी | महिला सन्मान योजना | ५०% भाडे सवलत |
| शालेय व कॉलेज विद्यार्थी | अहिल्याबाई होळकर / विद्यार्थी पास | निर्धारित सवलतीचे दर |
| दिव्यांग व्यक्ती | दिव्यांग कल्याण योजना | ५०% ते १००% प्रवास सवलत |
| मान्यताप्राप्त पत्रकार व स्वातंत्र्यसैनिक | विशेष शासकीय सवलत | विहित प्रवास सवलत |
कार्डचे अधिकृत शुल्क व रिचार्ज नियम
| तपशील | अधिकृत दर |
| नवीन NCMC स्मार्ट कार्ड फी | ₹१९९ (GST सह) |
| जुने स्मार्ट कार्ड बदलून नवीन कार्ड घेणे (Replacement) | ₹१४९ |
| किमान सुरुवातीचा वॉलेट बॅलन्स | ₹१०० |
| रिचार्ज रक्कम मर्यादा | ₹५० च्या पटीत (₹५०, ₹१००, ₹१५०, इत्यादी) |
| बॅलन्स तपासणी | बस वाहक मशीन किंवा डेपो काउंटरवर विनामूल्य |
आवश्यक कागदपत्रे (Documents Required)
नोंदणी केंद्रावर जाण्यापूर्वी खालील कागदपत्रे तयार ठेवा:
सर्व प्रवाशांसाठी: मूळ ओळखपत्र (आधार कार्ड), चालू मोबाईल नंबर (OTP पडताळणीसाठी), १ पासपोर्ट साईज फोटो.
विद्यार्थी: शाळा/महाविद्यालयाचे चालू वर्षाचे बोनाफाइड प्रमाणपत्र, ओळखपत्र व SARAL ID (सरल क्रमांक).
ज्येष्ठ नागरिक: वयाचा अधिकृत पुरावा (आधार कार्ड / जन्म दाखला / मतदार ओळखपत्र).
दिव्यांग प्रवासी: केंद्र किंवा राज्य शासनाने दिलेले UDID कार्ड (Unique Disability ID). MSRTC NCMC Card Apply
पत्रकार / इतर लाभार्थी: अधिस्वीकृती पत्रिका किंवा सक्षम प्राधिकाऱ्याचे अधिकृत ओळखपत्र.
NCMC कार्डसाठी नोंदणी प्रक्रिया (Step-by-Step Guide)
पद्धत १: एसटी बस आगार / नोंदणी केंद्र (ऑफलाइन)
जवळच्या MSRTC बस आगारात (Depot) किंवा अधिकृत ३,०००+ नोंदणी केंद्रांपैकी एका केंद्रावर जा.
ऑपरेटरकडे मूळ कागदपत्रे आणि सवलतीचे पुरावे सादर करा.
बायोमेट्रिक किंवा मोबाईल OTP पडताळणी पूर्ण करा.
निर्धारित कार्ड शुल्क (₹१९९ किंवा जुन्या कार्डवर ₹१४९) आणि वॉलेट बॅलन्स भरा.
पडताळणीनंतर तुमचे वैयक्तिकृत स्मार्ट कार्ड काउंटरवरून प्राप्त करा.
पद्धत २: ऑनलाइन नोंदणी पोर्टल
MSRTC च्या अधिकृत संकेतस्थळाला (
msrtc.maharashtra.gov.in) किंवा अधिकृत भागीदार बँकेच्या पोर्टलला भेट द्या.Apply for NCMC Smart Card पर्यायावर क्लिक करा.
मोबाईल नंबर नोंदवून OTP पडताळणी करा.
वैयक्तिक माहिती भरा आणि आपला सवलत प्रवर्ग निवडा.
आवश्यक कागदपत्रे व फोटो डिजिटल स्वरूपात अपलोड करा.
UPI, डेबिट कार्ड किंवा नेट बँकिंगद्वारे शुल्क भरा.
पावती (Acknowledgement Receipt) डाउनलोड करून जवळच्या आगारातून कार्ड संकलित करा.
NCMC कार्ड वापरण्याचे ५ मोठे फायदे
सुट्ट्या पैशांची कटकट नाही: कंडक्टरला रोख पैसे देण्याऐवजी फक्त कार्ड ‘टॅप’ करा आणि क्षणात तिकीट मिळवा.
एकाच कार्डचा सर्वत्र वापर: हे एकच कार्ड देशभरातील मेट्रो, बस आणि पार्किंग शुल्कासाठी वापरता येते.
पारदर्शक व सुरक्षित: प्रत्येक प्रवासाची डिजिटल नोंद राहिल्याने सवलतींचा गैरवापर टळतो आणि खऱ्या लाभार्थ्यांना लाभ मिळतो.
सोपे रिचार्ज पर्याय: कंडक्टरच्या ईटीआयएम (ETIM) मशीनवर, डेपो काउंटरवर किंवा UPI/ॲपद्वारे कधीही कार्ड रिचार्ज करा.
वेळेची बचत: तिकीट काढण्यासाठी रांगेत उभे राहण्याची गरज उरत नाही.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)
१. सामान्य (विना-सवलत) प्रवाशांसाठी हे कार्ड सक्तीचे आहे का?
नाही. सामान्य प्रवासी नियमित रोख रक्कम किंवा QR कोड स्कॅन करून तिकीट काढू शकतात. मात्र, कॅशलेस आणि जलद प्रवासासाठी सामान्य नागरिकही हे कार्ड वापरू शकतात.
२. फक्त आधार कार्ड दाखवून महिला सन्मान किंवा ज्येष्ठ नागरिक सवलत मिळेल का?
नाही. नव्या नियमांनुसार सवलतीचा लाभ घेण्यासाठी अधिकृत NCMC स्मार्ट कार्ड असणे अनिवार्य आहे.
३. कार्ड हरवल्यास काय करावे?
कार्ड हरवल्यास ताबडतोब जवळच्या एसटी आगारात किंवा बँकेच्या कस्टमर केअरवर संपर्क साधून कार्ड ब्लॉक करा आणि ₹१४९ शुल्क भरून नवीन कार्ड प्राप्त करा. MSRTC NCMC Card Apply
